Gündelik Hayatın Dini Açıdan Tahlili / Examination of Daily Life from Religious Point of View - Eyüpoğlu, Osman; Gökalp, Yusuf (Journal of History Culture and Art Research, 2018)
Abstract The examination of daily life presents us the most objective information from point of sociology. Therefore, a general outlook on social relationship in life from religious point of view can contribute us to understand Islam accurately. Objectivity is basic principle in scientific method. In order to obtain theoretical generalizations, we should act from one by one objective event or fact. It can be claimed that obtaining any theory through generalizing is a safer way. There are some approaches that advice us to follow the same way to create sociological theories. They are called as “small scale approaches.” Rather than analyzing sociological theories, this article examines the possibility of adaptation of sociological approaches, regarding evaluation of daily life, to religious aspects. Eventually, it was concluded that it is possible to compare our daily life activities with those of Prophet Muhammad’s time. Shortly, the sociological examination of daily life from point of religion indicates that the main reason of collapse of the world of Turk-Islam even the whole humanity is the lack of faith-practice or essence-function in terms of educating people. The examination of daily life from point of religion can contribute to this matter of obtaining more sound mentality. Öz Gündelik hayatın tahlili bize sosyolojik açıdan birçok nesnel veri sunmaktadır. Bu sebeple, gündelik hayattaki sosyal ilişkilere dini perspektiften yaklaşmak, İslam’ın da daha doğru anlaşılması noktasında katkı sağlayabilir. Bilimsel yöntemde nesnellik esastır. Yani kuramsal genellemelere varmak için tek tek nesnel olay ve olgulardan hareket etmek gerekmektedir. Tek tek nesnel verilerin benzer sonuçlarını genelleştirerek kuramlara varmak daha isabetli bir yol olmaktadır. Sosyolojik kuramları da oluştururken benzer yolu izlemeyi tavsiye eden yaklaşımlar vardır. Bunlara küçük ölçekli yaklaşımlar adı verilmektedir. Bu yaklaşımlar gündelik hayattaki insanlar arası etkileşimden hareketle sosyolojik kuram oluşturmanın daha bilimsel bir tutum olacağını iddia etmektedirler. Makalede sosyolojik kuramların değerlendirilmesi üzerinde değil; gündelik hayatın sosyolojik tahlilinde başvurulan kategorik yöntemin dini hayata uyarlanmasının imkânı üzerinde durulmaya gayret edilmiştir. Neticede, günümüzdeki gündelik etkileşimlerimizin, Hz. Peygamber dönemindeki gündelik etkileşimlerle kıyaslanmasının mümkün olduğu kanaatine varılmıştır. Bu bağlamda makalemiz, sözel ve sözel olmayan iletişim kanalları üzerinden günlük hayattaki iletişimleri Hz. Peygamberin hadisleri doğrultusunda incelemektedir. Kısaca, gündelik hayatın dini açıdan sosyolojik tahlili bize, Türk-İslam dünyasının ve hatta tüm insanlığın çöküşünün esas nedeninin iman-amel veya öz-işlev arasındaki ilişkinin tamamlamacı niteliğinin bireylere benimsetilememesi olduğunu göstermektedir. Gündelik hayatın dini açıdan tahlili bu konuda daha sağlam bir zihniyete kavuşma zemininin oluşumunda önemli katkılar sunabilir.