İlminskiy’nin Projeleri ile Parçalanan Türkistan’da Yeniden Birlik Çalışmaları Üzerine Görüş ve Öneriler / Some Opinions and Suggestions on the Endeavor for Reunion in Turkestan Fallen Apart Because of Ilminsky Projects - KAPAĞAN, Enver (Journal of History Culture and Art Research, 2015)
İlminskiy’nin Projeleri ile Parçalanan Türkistan’da Yeniden Birlik Çalışmaları Üzerine Görüş ve Öneriler Öz Günümüzde Türk topluluklarının yaşamış olduğu İslam Coğrafyasında iç ve dış kaynaklı birçok sorun yaşanmaktadır. Rusların nüfuzu altına giren Türk topraklarında uygulanan politikalar ve özellikle de N. İlminskiy’nin projeleri son yüzyıl içerisinde sorunları daha da derinleştirmiş ve Türk dünyasında bazı irtibat kopuklukları ve bölünmeler meydana getirmiştir. Bu sorunu çözmenin yegâne yolu kendi içlerinden çıkacak bir lider devlettir. Bu da Osmanlı’nın varisi olan Türkiye Cumhuriyeti olarak gözükmektedir. Çünkü Türkiye Cumhuriyeti, her şeyden evvel Osmanlı’nın bıraktığı miras ve kendi köklü geçmişi ile en tecrübeli Türk devleti konumdadır. Bunun yanında Türkiye, ekonomik ve stratejik olarak hem Doğu hem de Batı ile yakın ilişkiler içerisinde olmasından dolayı avantajlıdır. Fakat buna vesile olacak bir güce ulaşması için öncelikle Türk Dünya’sı ile kuvvetli bağlar kurup ilişkilerini geliştirmelidir. Bunun için ise Türk Dünya’sı ile atması gereken karşılıklı adımlar vardır. Bu aynı zamanda tarihi bir sorumluluktur. Bu çalışmada geçmişi bir olan Türk Dünyası’nın geleceğinin de bir olması için yapılması gerekenler ile özellikle dil ve edebiyatta yakınlaşmanın zarureti ve bu yolda atılması gereken diğer adımların neler olduğu incelenmektedir. Some Opinions and Suggestions on the Endeavor for Reunion in Turkestan Fallen Apart Because of Ilminsky Projects Abstract There have been many problems in Turkish World caused by both internal and external elements. The policies being implemented in Turkish lands that came under the influence of Russians and especially N. Ilminsky’s projects have made the problems bigger and created profound disconnection and separation in Turkish World over a century. The only way to solve this problem is a leader state rising from Turkish geography. As the leader state, Turkish Republic seems to be best as with its Ottoman roots. The heritage coming from Ottoman State makes Turkish Republic as the most experienced Turkish State. In addition to this, Turkey is advantageous because of having close relations with both The East and The West economically and strategically. However, before having the role to conduce prosperity, Turkish Republic should develop powerful relations among Turkish World in advance. For this, there are many mutual priorities to be dealt with. This is also a historical responsibility. In this study, the requirements for the unity of the Turkish People’s future, the necessity of convergence especially in language and literature and the methodology of this approach are going to be discussed.