Ebülfez Elçibeyin Yaklaşımıyla Azerbaycan İlminin Tarihi - KEMALOĞLU, MUHAMMET (Journal of History Culture and Art Research, 2013)
Çağımız bilim çağıdır. Bilimin her alanında birçok araştırmalar yapılmakta, insanlar günden güne doğaya egemen olmaktadır. Bilimin önemini kavrayan uluslar, artık en basit gibi görünen sorunları bile bilimsel yöntemlerle çözümleme yoluna gitmektedirler. 21. yüzyıl, bilimsel ve akılcı düşünme becerisine sahip, araştırmacı, sorgulayıcı, bilgiyi ezberleyen değil, bilgiye ulaşabilen, teknolojiyi etkin ve verimli kullanabilen, kendisini yenileyen, insanlığın ortak değerlerini sahiplenen, yaratıcı, üretken ve yaşam boyu öğrenmeyi benimsemiş bireyler istemektedir. Azerbaycan, eski ve tarihi kültürel miraslara sahiptir. Azerbaycan'daki en eski insan yerleşimleri Taş Devri'ne kadar uzanır, bu yerleşimin bulgularına Azıh Mağarası'nda rastlanmıştır ve Kuruçay kültürü adıyla tanınır. Eski Taş Çağı ve Tunç Çağı ile ilgili kalıntılara ise Tağılar, Damcılı, Zar, Yatak-yeri adlı yerleşim merkezlerinde yer alan mağaralarda ve Leylatepe ile Saraytepe nekropollerinde ulaşılmıştır. Azerbaycan'da milattan önce dokuzuncu yüzyılda, ilk İskit yerleşimleri başladı. Azerbaycan tarihinin, özellikle de ilim tarihinin en eski dönemleri yeterince bilinmese de, burada zengin bir ilmin hem de devam eden bir ilmin varlığı kuşkusuzdur. Farklı dillerde eser veren, farklı kültürlerin etkisini taşıyan Azerbaycan Türkleri, binlerce yıllık tarihînde sayılamayacak kadar eser vermişlerdir. Azerbaycan topraklarındaki ilk siyasi yapıların, İskitler Devleti’ne götürüldüğü de düşününce, Azerbaycan'ın en eski dönemlerden beri dünyanın kültür merkezlerinden biri olarak öne çıkmaktadır. Bu gelenek ülkenin bütün tarihî boyunca devam ettirilmiştir. Bu çalışmamızda Ebülfez Elçibey ilmin önemini vurgulayarak Azerbaycan’ın geleceği için de ne anlama geldiğini anlatmıştır.