Doyumsuz Tüketim Arzusu ve Çevre Sorununa Kuran Çerçevesinde Bakış / A View Within the Quran’s Perspective to the Desire of Over- Consumption and Enviromental Issue - Demir, Recep (Journal of History Culture and Art Research, 2012)
DOYUMSUZ TÜKETİM ARZUSU VE ÇEVRE SORUNUNA KUR’AN ÇERÇEVESİNDE BAKIŞ* Özet Tarihin belki de bütün dönemlerinde bir çevre sorunundan söz etmek mümkündür. Ancak özellikle modern dönemdeki çevre sorunu öncekilerden gerek mahiyet gerekse nitelik bakımından çok farklı boyutlardadır. Öncelikle Batıda, Rönesans sonrası bilim alanındaki gelişmeler, sanayi devrimi ve kapitalist dünya ekonomisine geçiş, muazzam bir tüketim ve beraberinde çevre sorununu getirdi. Ahlakî ve dinî değerlerin bir kenara itilerek reddedildiği, maddeye sahip olup onu tüketme düşüncesinin bütün hedeflerin önüne geçtiği bir dünyada doğanın da çaresiz kalacağı muhakkaktır. Dolayısıyla çevre sorununun oluşumunda, tüketimin sınırsızlığı ile tabiî kaynakların sınırlılığı arasındaki diyalektiğin önemli bir rol oynadığını ifade etmek gerekir. Ele alıp irdeleyeceğimiz bu problemlerin ortaya çıkmasında kanaatimizce metafizik değerlerin terk edilmesi önemli bir yer işgal etmektedir. Bu bağlamda Kur’an’ın üretim ve tüketim ile çevre tasavvuru oldukça önemli bir muhteva ortaya koymaktadır. İşte bu makalede doyumsuz tüketim arzusu, çevre sorunu, metafizik değerlerin önemi ele alınarak değerlendirilecektir. A View Within the Quran’s Perspective to the Desire of Over- Consumption and Enviromental Issue Abstract It is possible to say that the enviromental issue has existed almost in all period of history. However, enviromental issue in modern times is very different from others in terms of both content and quality. Firstly, in the West, developments in science after Renaissance, the Industrial Revolotion and transition to capitalistic world economy brought along a huge consumer as well as many enviromental isssues. Nature is definetly helpless in the world in which men often refuse religious and moral values; it is also an important thing to have materials and consume them. Thus, it must be stated that dialectics play an important role in occurence of enviromental issues between the limetless needs of consumers and the limited amount of naturel resources. As far as I am concerned, abandonment of metaphysical values has become an important aspect in occurence of this matter. In this circumtance, the concept of products, consumers and enviroment in the Qur’an has a rather important role. In this article, we have examined the desire for consumption, enviromental issue and importance of metaphysical values. نظرة من خلال القرآن الكريم إلى الرغبة الاستهلاكية المفرطة ومشكلة البيئة الخلاصة يمكننا التحدث عن مشكلة البيئة في كل زمان من التاريخ ، لكن وبشكل خاص فإن مشكلة البيئة في العصر الحديث ذات أبعاد مختلفة من حيث المحتوى والكيفية. أولا في الغرب: التطورات في مجال العلم عقب النهضة والثورة الصناعية والانتقال إلى الاقتصاد الرأسمالي في العالم جلبت مع مشكلة البيئة استهلاكا عظيما ومما لا شك فيه فإن الطبيعة عاجزة في محيط العالم الذي رُفض فيه القيم الدينية والأخلاقية بوضعها جانبا، ذلك العالم الذي أصبح هدفه الأساسي تملك المال والمادة واستهلاكها، وهكذا فإنه لا بد من التعبير بأن الديالكتيك الذي بين المستهلك الذي لا حدود له والكمية المحدودة من الموارد الطبيعية تلعب دوراً هاماً في جوانب تكوين هذه المشكلة التي نتناولها ، في هذه الظروف فإن لمفهوم الاستهلاك والإنتاج والبيئة في القرآن الكريم دوراً مهماً. وهكذا فإننا في هذه المقالة تناولنا الرغبة الاستهلاكية المفرطة والقضية البيئية وأهمية القيم الميتافيزيقية.